Maciej Dudek: Jako jeden ze swoich celów Partia Piratów wymienia prawo do wolnego dostępu do sztuki i dorobku naukowego – jak rozumiecie treść tego prawa?

Błażej Kaczorowski: Naszym zdaniem słowo otwarty znaczy jasny, prosty – to prawo mówi o tym, że granica tego co jest dozwolone i niedozwolone powinna być zrozumiała dla wszystkich. W tej chwili prawo jest niejasne, możemy pobierać dobra za pomocą nowoczesnej technologii ale udostępniać nie zawsze. Do tego mało kto wie, że muzyka, filmy i książki w prawie są traktowane odmiennie niż np. oprogramowanie komputerowe (którym dzielić się nie wolno). Przykład jasnej granicy, która zrównoważyłaby prawo do zysku twórców z prawami do prywatności, tajemnicy komunikacji i wspomnianego otwartego dostępu to, naszym zdaniem to, czy ktoś udostępniając dane dzieło czerpie z tego zysk dla siebie. Jeśli po prostu się dzielimy powinno to być legalne a jeśli ktoś sprzedaje czyjąś twórczość i nie płaci twórcom należnego zysku to powinno być nielegalne (oczywiście nadal musimy wyłączyć oprogramowanie, które nie jest dobrem kultury tylko produktem).

Dlaczego tak musi się w końcu stać? To wynika z otaczających nas technologii, w których udostępnianie i pobieranie to podstawa ich egzystencji – nie możemy tego prawnie zakazać nie zakazując w następstwie korzystania z samych tych technologii (takie pomysły już mają miejsce – we Francji chce się odcinać ludzi od internetu za karę) – proszę sobie wyobrazić zakaz używania internetu i telefonii komórkowej a nawet samych komputerów bo można za pomocą tych technologii łamać prawa autorskie. Społeczeństwo Informacyjne – my – nie możemy na to pozwolić!

Czyli nie jest tak, że Partia Piratów krytykuje istnienie własności intelektualnej jako takiej? W zakresie programów komputerowych chcecie ją zachować a w zakresie np. muzyki – ograniczyć do ochrony przed kopiowaniem zarobkowym?

Własność “intelektualna” to oksymoron – nie można posiadać wiedzy czy informacji a dobra kultury nie służą tylko i wyłącznie zarabianiu pieniędzy – gdyby tak było nigdy by nie powstały – bo twórczość istnieje od początku istnienia ludzkości a prawa autorskie, które generują zyski od niespełna 100 lat. Oczywiście autor powinien być wynagrodzony – ale nie może się odbywać to kosztem podstawowych praw konstytucyjnych całego społeczeństwa (wspominanie prawo do prywatności jest tu zagrożone). Programy komputerowe to zupełnie co innego. Program to produkt a muzyka to dzieło.

Czyli w zakresie programów komputerowych nie kwestionujecie zasad aktualnego systemu ochrony praw autora?

Nie, ale jesteśmy za otwartymi rozwiązaniami w edukacji i administracji oraz za tym aby w komunikacji z urzędami polscy obywatele nie byli zmuszani do kupowania zamkniętego (i nieraz bardzo drogiego) oprogramowania.

Tu dochodzimy do kwestii informatyzacji w administracji. Wszyscy widzimy, że polskie urzędy nie radzą sobie z tym zagadnieniem – brak jest odpowiedniej woli politycznej (oraz wiedzy) by informatyzacja przebiegała sprawnie i nowocześnie oraz aby nie faworyzowała konkretnych dostawców konkretnych rozwiązań informatycznych. My, jako przedstawiciele SI, mamy tę wiedzę i wolę i informatyzacja to jeden z naszych głównych punktów w programie.

Jak konkretnie ma wyglądać realizacja tego postulatu? Czy byłaby to jakaś wiążąca urzędy wytyczna w prawie administracyjnym? Jak miałaby ona w przybliżeniu brzmieć?

Tak, wiążąca wytyczna. Urząd musiałby udowodnić na piśmie czy używanie zamkniętego oprogramowania jest niezbędne do realizacji jego celów ustawowych.

W zapytaniach do kandydatów w wyborach prezydenckich poruszyliście jako istotną kwestię przeciwdziałania zjawisku “elektronicznego wykluczenia” – na czym polega to zjawisko?

Choćby systemy, przeglądarki, komputery zaprojektowane specjalnie dla starszych ludzi. Portale dla starszych ludzi. Proste telefony, dla osób niedowidzących, mających trudności ze zbyt skomplikowanymi aparatami. Lepsza dostępność do sal informatycznych w szkołach, lepsza edukacja nastawiona na to co rzeczywiście robimy z nowymi technologiami (np.pozyskiwanie informacji) i nie poprzestawanie na nauce pisania dokumentów.

To tylko niektóre pomysły, które można w taki lub inny sposób wziąć pod uwagę.

Producenci oferują mnóstwo udogodnień w tym zakresie – XXI wiek jest pod tym względem bezkonkurencyjny. Politycy będą majstrować przy kolejnej dobrze prosperującej dziedzinie?

Oczywiście, mamy już przykłady w USA – prezydent Obama oświadczający, że blogi zabijają demokrację, we Francji HADOPI, w UE Pakiet Telekomunikacyjny, zmuszanie sklepów do zrównania cen detalicznych i tych z internetu i ACTA, w Polsce cenzura internetu itd. Spraw jest tak wiele a każda z nich ważna i warta szerszej analizy – musimy bronić jedynego naprawdę wolnego medium bo tylko dzięki wolności społeczeństwo może dalej się rozwijać. Oczywiście nie możemy przyzwalać na łamanie prawa – ale prawo często jest niedostosowane do nowych technologii a technologii nie zmienimy (choć ww. przykłady pokazują, że politycy próbują) – tylko prawo należy zmienić i dlatego powstała ‘P’.

Ale wymienione problemy wynikają z aktywności państwa a walka z wykluczeniem elektronicznym wymaga raczej zwiększenia tej aktywności niż jej ograniczenia. Jeśli chcemy zmusić rynek do produkowania telefonów z takimi, czy innymi udogodnieniami to chcemy przepisu, który nałoży na producenta jakiś obowiązek i chcemy jakichś urzędników, którzy od niego będą ten obowiązek egzekwować. Zamiast zabierać kompetencje Wielkiemu Bratu dodajemy mu nowe.

Tutaj wchodzimy w zagadnienia zwiazane z patentami, jest popyt, którego nie musimy regulować prawnie ale właścicielom patentów (np. na owe technologie związane z telefonią komórkową) nie opłaca się produkować bo i tak już mają między siebie podzielony rynek – ale mała firma mogłaby tutaj bez problemu znaleźć niszę – problemem są zbyt długo trwające patenty – wielki brat powinien się trzymać z daleka od regulowania gospodarki – ten okres chyba mamy już za sobą (mam nadzieję).

W zakresie programów komputerowych dopuszczacie utrzymanie status quo. W zakresie utworów artystycznych chcecie aby prawa autorskie chroniły tylko przed pozbawionym zgody autora kopiowaniem zarobkowym. Czy chcielibyście aby kopiowanie utworów artystycznych (zakładając, że kopiujący na tej działalności nie zarabia) – mogło odbywać się bez żadnych ograniczeń?

To o czym tu mówimy jest skutkiem a nie naszymi wymaganiami albo wyobrażeniami. Jest to skutkiem skutecznej i prawdziwej ochrony prywatności i tajemnicy komunikowania się użytkowników internetu. To jakie będą jeszcze skutki czas pokaże – ale naszym zdaniem przerosną one jakiekolwiek ewentualne wyimaginowane lub realne straty.

Taka argumentacja budzi respekt ale czy nie jest tak, że uzasadnia ona porzucenie praw autorskich także w przypadku programów komputerowych oraz odpłatnego przesyłania utworów cudzego autorstwa? Jaki jest wasz stosunek do infoanarchizmu?

Musimy sobie zadać pytanie, które prawa są ważniejsze dla społeczeństwa i przynoszą społeczeństwu więcej korzyści – rozdmuchane do granic absurdu prawa autorskie czy prawa do prywatności, tajemnicy komunikowania się itd. Co do programów komputerowych to problem rozwiązuje się sam – np. proszę zauważyć, że gry i programy wymagają w wielu wypadkach już nie kupna licencji i pudełka ale zakupienia i subskrypcji przypisanej konkretnej osobie/firmie, do tego dochodzi działalność ruchu open source itd. To wynika z tego że rynek oprogramowania jest bardziej elastyczny i konkurencyjny, łatwo na niego wejść i stworzyć dobry i konkurencyjny produkt tanio – rynek muzyczny natomiast to OZZy monopolizujące system dystrybucji i dystrybutorzy nie rozumiejący nowych technologii. Zresztą jak już wspominałem programy jako produkty i dobra kultury nawet w konstytucji są jasno rodzielone.

Jak w tym kontekście wygląda kwestia dekryminalizacji “piractwa”? Czy postulujecie oczyszczenie praw autorskich z przepisów karnych? Czy w pewnym zakresie – np. w celu ochrony praw autorów programów komputerowych – gotowi jesteście je zachować?

To kwestia przewidywania co się stanie – ale np. postulat ograniczenia w czasie PA do 7-10 lat (z możliwością ewentualnego płatnego przedłużenia) dotyczy wszystkich sfer twórczości.

Jaka jest siła Partii Piratów w Polsce? Ilu ludzi do was należy? Jak wygląda kwestia ponownego zarejestrowania partii?

Rejestracja jest w toku, ludzi coraz więcej, jest nas kilku w każdym większym mieście, ostatnio zaczęliśmy udzielać się bardziej lokalnie w różnych regionach i to przynosi skutki w postaci większej ilości ludzi zainteresowanych pomocą w tworzeniu struktur przyszłej partii.

Weźmiecie udział w przyszłorocznych wyborach do Sejmu i Senatu?

Taki jest nasz plan, testem tego czy jesteśmy gotowi będą wybory
samorządowe w których chcemy wystartować w centrach dużych miast.

Bardzo dziękuję za rozmowę.

logo polskiej Partii Piratów, źródło: Wikipedia

Polska Partia Piratów wystosowała pytania do kandydatów w wyborach prezydenckich dotyczące funkcjonowania praw autorskich, informatyzacji struktur państwowych przy wykorzystaniu otwartych standardów oraz walki z tzw. “elektronicznym wykluczeniem”.

PP z zadowoleniem przyjęła oświadczenie Janusza Korwin-Mikkego w sprawie usunięcia przepisów karnych z norm dotyczących praw autorskich i pokrewnych. Partia powstrzymała się z udzieleniem poparcia oczekując od kandydatów odpowiedzi na wszystkie postawione przez siebie pytania.

Partia Piratów to polski odpowiednik szwedzkiej Piratpartiet i kilkudziesięciu innych tego typu ugrupowań na świecie, z których część zrzeszona jest w organizacji Pirate Parties International.

W ubiegłym roku Piratpartiet wprowadziła swoich przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego.

O ile nie zostanie pochłonięta przez wszechobecny szum informacyjny – deklaracja ta może okazać się niezwykle ważka. Postawienie takiego postulatu może w pewnym stopniu wpłynąć na efekt wyborczy jak i na szerszą debatę, która dotyczy granic ochrony tzw. własności intelektualnej.

W pierwszym przypadku możemy mówić o próbie zagospodarowania ogromnej rzeszy wyborców, która mocą czystych faktów dopuszcza swobodne dzielenie się plikami i niechętnie spogląda na inkwizycyjne ambicje korporacji medialnych.

W przypadku drugim mamy interesujący i nowatorski model struktury praw związanych z twórczością intelektualną. Model ten lokuje się pomiędzy współczesnym systemem inkwizycyjnym a postulowanym przez infoanarchistów modelem pełnej swobody informacyjnej.

“Pirat” przestaje być zwierzyną łowną, którą można poniewierać w dowolny sposób. Nie grozi mu więzienie, grzywna, ani przepadek mienia według widzimisię organów ścigania.

Odpowiedzialność “pirata” ulokowana zostaje w sferze cywilnej – wіaściciel praw autorskich musi wykazać i udowodnić szkodę, jej rozmiar i związek z działaniem pozwanego. Odpowiedzialność ma charakter cywilny i – powiedzmy to sobie otwarcie – cywilizowany.

Szkoda autora zrównana zostaje ze szkodą właściciela mieszkania, które zostało nieumyślnie zalane przez sąsiada z góry.

Właściciel zalanego mieszkania może zażądać odszkodowania, nie może jednak skutecznie wezwać policji, która sąsiada wygoni z łóżka, wywlecze z domu i wpakuje do w aresztu.

Jest jednak pewna różnica. Często “piractwo” uprawiane jest zupełnie świadomie tj. umyślnie. Czy utrzymując ochronę praw autorskich można równocześnie porzucić środki karne i ograniczyć się wyłącznie do cywilnych?

Powiedzmy sobie szczerze: ściągnięcie pliku mp3 samo w sobie szkody nie powoduje. Jeżeli utworu za pieniądze wcale nie zamierzam kupić i raczej z niego zrezygnuję niż wydam pieniądze to ściągnięcie pliku “pirackiego” w żaden sposób właścicielowi bezpośrednio nie zaszkodzi ani żadnych zysków go nie pozbawi. Właściciel nie straci ani jednego grosza.

Umyślność “piracenia” – inaczej niż w realiach własności materialnej – wcale nie oznacza zatem umyślnego szkodzenia. Tym samym mamy podstawę dekryminalizacji: “piractwo” nie podlega karze tak, jak nie podlega karze umyślne rozlanie kubka wody na własnej podłodze w takiej słusznej świadomości, że sąsiada na pewno nie zaleje.

Oczywiście okoliczności każdego przypadku mogą ten element rozwinąć zupełnie inaczej. Jeśli skopiuję czyjąś książkę i będę ją sprzedawał równolegle z tą samą książką, którą sprzedaje dysponujący swoimi prawami autor – wówczas uznać można, że umyślnie powoduję szkodę w jego zyskach, bo te wymiernie mu spadną. W przypadku takim, także w realiach po zniesieniu odpowiedzialności karnej, autor będzie mógł z powodzeniem dochodzić swoich roszczeń odszkodowawczych.

Jak więc widać – dekryminalizacja “piractwa” przy jednoczesnym zachowaniu praw autorskich nie oznacza, że właściciele tych praw pozbawieni zostaną środków do ich egzekwowania.

Janusz Korwin-Mikke, źródło: korwin-mikke.pl

Kandydujący w wyborach prezydenckich Janusz Korwin-Mikke porozumiał się z libertarianami w sprawie depenalizacji “piractwa” poprzez usunięcie przepisów karnych z aktów ustawodawczych normujących prawa autorskie i pokrewne. W liście otwartym libertarianie uzależnili od tego poparcie kandydata w wyborach oraz agitację na jego rzecz.

Janusz Korwin-Mikke oświadczył jednocześnie, że popiera cywilne formy ochrony własności intelektualnej z jednoczesnym znacznym ograniczeniem rozciągłości tych praw w czasie.

Pełne oświadczenie Janusza Korwin-Mikkego:

Szanowni Państwo!

Nie ukrywam, ze jestem trochę zdumiony. Moje stanowisko, konserwatywnego libertarianina, jest o Niebo bliższe wszystkim odłamom libertarian, niż wszystkich innych kandydatów, więc liczyłem na bezwarunkowe poparcie. Tym bardziej, ze przecież każdy libertarianin ma własny osąd i raczej nie kieruje się decyzjami jakichkolwiek ciał kolektywnych, choćby i libertariańskich…

Co do sprawy merytorycznej: takie z’obowiazanie (istotnie, tylko w sprawie dekryminalizacji) mogę z czystym sumieniem podpisać. Ostrzegam jednak, że mała jest szansa, by taka ustawa przeszła przez Parlament.

Natomiast generalnie moje stanowisko jest znane:  „własność intelektualna” jest swoistą formą własności i powinna być chroniona. Tyle, że – zarówno w sprawach patentowych, jak i praw autorskich, należy wrócić do pierwotnej postaci: ochrona przez 7 lat – i możliwość wykupywania (po rosnących cenach) ochrony jeszcze przez cztery lata. Razem maksimum 11 lat – w porównaniu do obecnych 25 (w patentach) i 75 od smierci autora (w prawie autorskim).

Projekt takiej ustawy niewątpliwie złożę.

Serdecznie pozdrawiam,

Janusz Korwin-Mikke

Oczekiwać można, że przedmiot porozumienia skłoni do zajęcia stanowiska także polską Partię Piratów.

Kanadyjscy piraci sprawnie działają już przed rejestracją. Trzy dni temu uruchomili własny tracker BitTorrenta. Chcą w ten sposób wykazać, że serwisy torrentowe stanowią znakomite narzędzie, dzięki któremu twórcy promować mogą własne utwory na skalę światową.

Jake Daynes, rzecznik kanadyjskiej PP dla TorrentFreak:

Startujemy z trackerem BitTorrenta, żeby pokazać artystom, jak właściwie korzystać z technologii P2P, żeby uzyskać dostęp do taniego i skutecznego marketingu.

Kanadyjska PP chce w ten sposób udostępniać utwory, których autorzy korzystają z licencji Creative Commons.

Wolne licencje coraz mocniej uderzają w kontrolowany przez reżimy państwowe system tzw. własności intelektualnej.

Czytaj też:

Piracka bandera nad Finlandią

copyleft

Partia Piratów zarejestrowana w kolejnym kraju: tym razem jest to Finlandia. Szefem partii jest Pasi Palmulehto.

Fińska Piraattipuolue ma blisko dwa i pół tysiąca członków, w programie jest legalizacja obrotu plikami, zmiany w prawie autorskim i zwiększenie wolności wypowiedzi.

Jak dotąd za naruszenie “praw autorskich” prawo fińskie przewiduje trzy tysiące euro grzywny.

Powstanie organizacji piratów w Finlandii oraz jej program skrytykowała już fińska IFPI (Międzynarodowa Federacja Przemysłu Fonograficznego).

Czytaj też:

Piracka bandera łopocze w Wielkiej Brytanii

W programie brytyjskiej PP zawarte zostały postulaty prawnego umożliwienia niekomercyjnego udostępniania plików w Internecie. Cel ten ma zostać osiągnięty na drodze rozszerzenia aktualnego zakresu tzw. “dozwolonego użycia”.

Program ten (podobnie jak w przypadku PP w innych krajach) nie obejmuje całkowitego zniesienia instytucji “własności intelektualnej” ograniczając się do jej liberalizacji.

Ekspansja pirackich ugrupowań politycznych związana jest między innymi z czerwcowym sukcesem PP w Szwecji – gdzie piraci zdobyli 7,1% głosów w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Bodźcem do powstawania takich ugrupowań jest również eskalacja represji stosowanych przez władze państwowe względem osób prywatnych, które kopiują lub udostępniają pliki.

Reżim w Londynie planuje uderzenie prewencyjne w postaci drastycznego zaostrzenia represji za swodobną wymianę informacji – od ograniczania dostępu do Internetu aż po kary sięgające 50 tysięcy funtów.

Czytaj też:

Zatoka Piratów: grabienie trupa

Kolejne uderzenie w serwisy torrentowe

Trwa wojna o Zatokę Piratów

Akcję organizuje stowarzyszenie Blackout Europe, Partia Piratów oraz stowarzyszenie Lepszy Świat.

Manifestacja jest wyrazem sprzeciwu wobec cenzorskich planów Unii Europejskiej i głosowanego w najbliższy wtorek tzw. Pakietu Telekomunikacyjnego.

Uchwalenie Pakietu ma podzielić Internet na części, do których dostęp regulowany ma być przez dostawców internetowych i urzędników.

Co ciekawe – w Internecie trudno jest znaleźć treściwe omówienie narzucanych Europie regulacji. Z gąszczu oficjalnych notatek wyłania się typowy unijny bełkot.

Manifestację relacjonuje na żywo Dziennik Internautów.

17 kwietnia sąd w Sztokholmie skazał Petera Sunde, Fredrika Neij, Gottfrida Svartholma i Carla Lundstroma na 3,6 mln dolarów “odszkodowania” oraz na rok więzienia za prowadzenie strony udostępniającej odnośniki do zasobów cyfrowych. Mowa oczywiście o The Pirate Bay.

Już następnego dnia na ulice Sztokholmu ruszyła manifestacja w obronie skazanych, głos zabrali liderzy szwedzkiej Partii Piratów. Przemawiał szef partii, Rick Falkvinge:

Politycy wypowiedzieli wojnę całemu naszemu pokoleniu. Nasi politycy to cyfrowi analfabeci – potrzebujemy polityków, którzy nie będą się kłaniać zamorskim potęgom.

Ponawiane ataki na swobodę informacji skutkują stałym wzrostem poparcia dla idei wolności słowa. W czerwcu 2006 roku Piratpartiet miała nieco ponad 6000 członków. W ciagu jednego dnia po ostatnim wyroku do partii zapisało się 6000 osób, partia osiągnęla stan 20000 członków i stała się jedną z czołowych sił politycznych w 10 milionowej Szwecji. Na 22 kwietnia liczba ta zwiększyła się jeszcze dwukrotnie – do 40 tysięcy.

Skazani Szwedzi nie tracą dobrego samopoczucia, kpią z wyroku oraz zasądzonych odszkodowań:

Nawet gdybym miał pieniądze, wolałbym je spalić, a po popiół musieliby się pofatygować.

Obrońca Szwedów oskarżył sędziego o stronniczość. Okazało się, że sędzia należał do kilku organizacji trudniących się działalnością na rzecz praw autorskich. Skazani zażądali powtórzenia procesu.

Partia Piratów rośnie w siłę także poza Szwecją – W formie zarejestrowanej działa w Niemczech, Polsce, Hiszpanii i Austrii. W stadium organizacyjnym PP funkcjonuje jeszcze w kilkunastu innych krajach.

Walka o swobodną wymianę informacji staje się pomału główną areną zmagań z agresywną działalnością władz.

Czytaj także:
Wywiad z Rickardem Falkvinge
Nikt nie zatopi The Pirate Bay