Liczby są bardzo wymowne. W 2000 roku ilość abonamentów w całej Afryce wyniosła zaledwie 8 milionów, osiem lat później – 300 milionów. w 2009 roku telefony miało już 40% Afrykanów, na początku roku biężącego – przeszło połowa.

Systematycznie spadają też koszty – dziesięć lat temu w Kenii telefon komórkowy był towarem z wyższej półki, niedostępnym dla przeciętnego Kenijczyka. Wzrost liczby operatorów i spadek cen sprawiły, że dzisiaj telefon to zwykłe i niezbędne w codziennym życiu narzędzie.

W Afryce telefon stał się sprzętem, który pomaga zarobić, przetrwać, uratować zdrowie i życie.

Telefonia komórkowa zapewniła łączność zdalną tam, gdzie do tej pory konieczne było spotkanie osobiste. Możliwość natychmiatowego kontaktu, zważywszy na spore odległości i brak rozwiniętej infrastruktury drogowej, to ogromne oszczędności dla prowadzących działalność gospodarczą.

Łączność telefoniczna silnie wpłynęła na ceny żywności w krajach takich jak Niger. Dostęp do informacji o cenach na tańszych targowiskach wymusił obniżenie cen na droższych, położonych w miejscach najtrudniej dostępnych. Skorzystali najbiedniejsi.

W wielu rejonach karty doładowujące stały się walutą a minuty rozmowy służą za sprawny i bezpieczny środek wymiany.

Zjawisku temu wyszli naprzeciw dostawcy. W Kenii stworzono alternatywny wobec drogiej bankowości system przekazywania pieniędzy. Sieć M-Pesa pozwala na przelewanie środków przy wykorzystaniu sprzedawców doładowań. Kenijskie rozwiązanie szybko przeszczepiono do Afganistaniu, Tanzanii i RPA.

Telefon komórkowy ma w Afryce charakter narzędzia uniwersalnego. Jakościowo zmienia dostęp do usług medycznych, farmaceutycznych (zdrapkowe sytemy weryfikacji leków w Nigerii i Ghanie), informacji rynkowej, ofert pracodawców, czy rolniczych prognoz pogodowych (system “Przyjaciel farmera” w Ugandzie). W wielu gopodarstwach domowych dostęp do telefonii komórkowej stał się niemal tak istotny jak dostęp do wody i żywności.

Gwałtowny rozwój telefonii komórkowej w Afryce spowodowany jest w dużej mierze słabą lub nieistniejącą infrastrukturą komunikacyjną. Zapotrzebowanie na łączność jest ogromne i zagraniczna technologia z powodzeniem je zaspokaja.

Co istotne – ekspansji telekomunikacyjnej nie blokują zbytnio lokalne rządy. W Kenii, po zniesieniu w 2009 roku 16% podatku od zestawów telefonicznych nastąpił wzrost ich sprzedaży o 200%.

W bezpaństwowej Somalii nieskrępowana niczym konkurencja spowodowała, jak informował “The Economist” z grudnia 2005 roku, że jakość łączności komórkowej stała się najlepsza a ceny najtańsze w całej Afryce. Dziewięć sieci telekomunikacyjnych oferuje tam różne usługi – od sms-ów począwszy na dostępie do Internetu skończywszy. Brak państwowych ograniczeń nie do końca odpowiada operatorom:

Bez cienia wątpliwości tym, czego potrzebuje somalijski sektor telekomunikacyjny, jest rząd.

- mówi somalijski ekspert ds. telekomunikacji, Ahmed Farah.

Niektórzy komentatorzy afrykańscy dostrzegają jednak rolę wolnego rynku. James Shikwati, kenijski ekonomista o poglądach libertariańskich, szef Międzyregionalej Sieci Ekonomicznej (wolnorynkowego think tanku z Nairobi) uważa, że rozwiązaniem problemu ubóstwa w Afryce jest wolność gospodarcza i wstrzymanie pomocy humanitarnej, która niszczy rodzimą gospodarkę i używana jest przez miejscowych polityków jako narzędzie do manipulowania ludźmi oraz zdobywania głosów wyborczych.

Na zdjęciu: James Shikwati, fot.: Erik Hersman , źródło: Wikipedia

Transakcja to efekt potężnej finansowej wpadki Bitomatu – utracony został portfel zawierający 17 tysięcy bitcoinów należących do klientów polskiego kantoru (w szczycie notowań za jednego bitcoina płacono 120 złotych).

Przejmując rynek Bitomatu MtGox zobowiązał się pokryć roszczenia poszkodowanych klientów, którzy 29 sierpnia otrzymać mają refundację utraconych środków.

Problemy Bitomatu to część całej serii zawirowań, które miały ostatnio miejsce na młodym rynku bitcoinów (BTC).

W czerwcu głośno było o użytkowniku, który stracił portfel z zawartością opiewającą na 25 tysięcy bitcoinów. Pojawiły się jednocześnie wirusy, które kradną niezabezpieczone portfele przechowywane na komputerach z Windowsem.

Co ciekawe – zdarzenie miało miejsce na dzień przed wizytą, jaką złożył w siedzibie CIA jeden z animatorów Bitcoin – Gavin Andresen. W organizowanym przez Centraną Agencję Wywiadowczą spotkaniu oprócz Andresena udział wzięli przedstawiciele PayPala, Facebook Payments, M-Pesa, Heartland Payment Systems oraz Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych.

Kilka dni poźniej rynek BTC doznał kolejnego wstrząsu – wyciekła baza danych z MtGox, potentata wśród kantorów Bitcoin. Niektórzy użytkownicy wieszczyli upadek kantoru a nawet koniec całego systemu. Jak dotąd MtGox działa jednak nadal a sama waluta, nie licząc spadku jej wartości w okolice 30 zł, nie była poważnie zagrożona.

Zgodnie z przewidywaniami Bitcoin doczekał się swoich klonów – pojawiły się oparte na jego kodzie waluty konkurencyjne takie jak Namecoin, Ixcoin czy Solidcoin. Jak dotąd infrastruktura Bitcoin, który wszedł na rynek jako pierwszy, wydaje się być źródłem stabilnej przewagi. Niektórzy użytkownicy spodziewają się utrzymania wiodącej roli tej waluty z przyczyn podobnych do tych, które wśród systemów operacyjnych zapewniły wieloletnią hegemonię dla Windows.

Fot.: Zach Copley, źródło: flickr.com

W tegorocznym rankingu Global 500 magazynu Fortune Wal-Mart zajął pierwsze miejsce na świecie wśród firm o największych przychodach wyprzedzając Shella i Exxon.  Wal-Mart, zatrudniający 2,1 mln pracowników jest także największym na świecie pracodawcą wśród koncernów, wyprzedza w tej kategorii China National Petroleum i State Grid.

Sieć znana jest z maksymalnego obniżania cen i braku tolerancji dla związków zawodowych. Wywołuje to powszechną krytykę ze strony polityków lewicowych, związków i sprzedawców konkurencyjnych.

Libertariański dziennikarz John Stossel przedstawił Wal-Mart jako sprzedawcę, który zaspokaja interesy uboższych klientów:

Na zdjęciu: typowy sklep Wal-Mart (Laredo, Teksas), źródło: Wikipedia

W ostatnich tygodniach Bitcoin gwałtownie drożeje,  jego wartość wzrosła z ułamka dolara do 29 dolarów w dniu dzisiejszym (kurs w kantorze Mt. Gox). W polskim Bitomacie kurs sięga w tym momencie 90 zł.

Na niedzielnej konferencji prasowej senator Schumer informował o transakcjach na heroinę, kokainę i amfetaminę dokonywanych przez użytkowników, którzy przelewają należności bez posługiwania się swoimi danymi osobowymi.

Pojawienie się informacji o spożytkowaniu Bitcoina jako środka wymiany w nielegalnym obrocie środkami odurzającymi wyraźne skorelowane jest z jego obserwowaną w tym samym czasie erupcją cenową.

Bitcoin przekazywany jest pomiędzy użytkownikami w zdecentralizowanej sieci P2P. Emitowany jest losowo na komputerach użytkowników sieci, którzy włączają u siebie opcję generowania waluty. Algorytm kryptowaluty określa maksymalną ilość jednostek Bitcoin na 21 milionów. Zdaniem zwolenników tej sieci, zabezpiecza to system przed inflacją.

Na zdjęciu: Charles Schumer na paradzie homoseksualistów w Nowym Jorku (2007), fot.: David Shankbone, źródło: Wikipedia

Najgłośniej słychać o upadłości Illinois. Stan jest znacznie zadłużony, nie wystarcza środków na pokrycie świadczeń emerytalnych.  Redukuje się etaty w stanowych przedszkolach, szkołach, rezygnuje się z zajęć dodatkowych. Pojawiają się nawet projekty zredukowania tygodnia zajęć lekcyjnych dla najmłodszych do 4 dni. Rosną długi uniwersytetów.

Władze stanowe nie są w stanie płacić należności własnym pracownikom ani innym podmiotom świadczącym usługi.

Na początku stycznia w Illinois podniesiono podatki celem uzyskania dodatkowych środków.

Podobnie wygląda sytuacja finansowa Kaliforni, której deficyt budżetowy liczony jest w miliardach dolarów. Urzędnicy stanowi wysyłani są na przymusowe urlopy.

Rozpowszechnia się praktyka płacenia urzędnikom zadłużonych stanów w formie listów zastawnych, które nie cieszą się jednak wzięciem na rynku finansowym.

Nasila się jednocześnie migracja do stanów zachodnich i południowych.

Austin w Teksasie jest na pierwszym miejscu wśród miast, które uznawane są za najatrakcyjniejsze dla młodych ludzi (Nowy Jork znalazł się na miejscu 52).

Teksas, Floryda czy Nevada uznawane są za raje podatkowe.  Migracja do nich oznacza znacznie niższe koszty utrzymania i ograniczony fiskalizm stanowy.

Teksas nie ma podatku dochodowego i nie ma zamiaru go wprowadzać

- powiedział gubernator Teksasu Rick Perry.

Z kolei Nowy Jork czy Kalifornia walczą z podatkowymi migracjami kontrolując, czy wyprowadzka nie jest fikcyjna.

Nowy Jork ma długie ręce i będzie ścigał w szczególności emerytów.

- mówi jeden z rozmówców Lindy Stern z Agencji Reutera.

Stanowa skarbówka wymagać będzie przekonywujących dowodów przeprowadzki od osób, które zachowają kontakty ze stanem.

Postępująca polaryzacja Stanów Zjednoczonych i ewentualne naciski rządu USA na wyrównanie tych różnic wpływać mogą w przyszłości na stabilność całej federacji.

(…) jeśli Waszyngton nadal będzie wtykał nos między amerykański naród, kto wie co może się stać. Teksas jest bardzo wyjątkowym miejscem i jesteśmy wystarczająco niepodlegli, aby odejść.

mówił w kwietniu 2009 roku teksański gubernator krytykując politykę fiskalną USA po kryzysie finansowym z roku 2008.

Na zdjęciu: Charles Schumer na paradzie homoseksualistów w Nowym Jorku (2007), fot.: David Shankbone, źródło: Wikipedia

źródło: sxc.hu

Hongkong, najswobodniejsze gospodarczo terytorium na Ziemi – wprowadza płacę minimalną. Oznacza to znaczne ograniczenie wolności pracowniczej w tym mieście.

Jak dotąd, przy braku przymusowo ustalanej płacy minimalnej stopa bezrobocia w Hongkongu wahała się pomiędzy 4 a 5%.

Analitycy o poglądach libertariańskich tradycyjnie zwracają uwagę na bezpośredni związek narzuconej płacy minimalnej ze wzrostem bezrobocia.

Płaca minimalna dyskryminuje pracowników młodych i niewykwalifikowanych, którym zakazuje się oferowania swojej pracy poniżej określonej kwoty celem uzyskania doświadczenia i uzyskania kwalifikacji. Start na rynku pracy i początek kariery zawodowej stają się w takich warunkach znacznie trudniejsze.

Płaca minimalna skłania pracodawców do mechanizacji, racjonalizacji lub rezygnacji z określonych procesów i pozbywania się pracowników najniżej zarabiających.

Micheil Saakaszwili, fot. Jean-Bernard Sieber, źródło: Wikipedia

Stefan Füle, Komisarz Unii Europejskiej, oświadczył, że “ultraliberalne idee gruzińskiego rządu nie współgrają z unijnymi zasadami wolnego handlu“.

Rząd gruziński prowadzi bardzo liberalną politykę gospodarczą; jak powiedziała Paata Sheshelidze, szefowa think-tanku New Economic School – Georgia:

Sukces gruzińskich reform polega na radykalnej deregulacji działalności biznesowej, obniżkach podatków, szeroko zakrojonej prywatyzacji i otwartości na zagraniczne inwestycje. Składa się na niego także uproszenie wszystkiego rodzaju procedur rejestracyjnych, redukcja korupcji, likwidacja wiz dla wielu krajów, a uproszczenie procedur ich uzyskania dla innych.

Polityka liberalna wiązana jest z osobą obecnego prezydenta Gruzji – Micheila Saakaszwilego. Za jego kadencji zlikwidowano 85% pozwoleń i koncesji a brak reakcji na wniosek w zakresie pozostałych 15% oznacza automatyczną zgodę. Zniesiono kilkanaście różnych podatków pozostawiając jeden liniowy w wysokości 20% dla osób fizycznych i 15% dla prawnych.

Micheil Saakaszwili odniósł się do negocjacji z Brukselą w następujący sposób.

Często w tych negocjacjach pojawia się problem, który Bruksela nazywa „słabością instytucjonalną gruzińskich negocjatorów”. Chodzi im o to, że biurokraci z Brukseli nie mają wystarczająco dużo biurokratów z Tbilisi, by z nimi negocjować. Ale Gruzja nie ma tylu mieszkańców, by wystarczyło ich do prowadzenia negocjacji z urzędnikami brukselskimi.

Gruziński prezydent dąży do konstytucyjnego zagwarantowania swobody działalności gospodarczej:

Tak, to prawda, że nie ufam przyszłemu rządowi. Prawdę mówiąc, nie ufam żadnemu rządowi, łącznie ze swoim własnym.

Morgan Tsvangirai - premier Zimbabwe, źródło: Wikipedia, fot.: Harry Wad

W grudniu 2008 roku rząd Zimbabwe zdecydował się na porzucenie własnej waluty. 31 stycznia 2010 minister finansów Zimbabwe poinformował, że dolar Zimbabwe przestaje być jedyną obowiązującą walutą.

Krok taki spowodowany był drugą co do wysokości inflacją w dziejach świata, wynosiła ona kilkanaście miliardów procent miesięcznie. Gospodarka kraju znalazła się w głębokiej zapaści.

Dolar zimbabweński zastąpiony został głównie przez dolara USA, południowoafrykańskiego randa oraz botswańskiego pula i brytyjskiego funta.

Porzucenie własnej, papierowej waluty przyniosło efekty natychmiastowe. W 2009 roku zanotowana została siedmioprocentowa deflacja i kilkuprocentowy wzrost gospodarczy.

Administracja amerykańska próbowała dotąd powstrzymywać ten proces. Sekretarz stanu Hilary Clinton w pierwszą podróż po swojej nominacji udała się do Chin ubiegać się o dalsze skupywanie amerykańskich papierów dłużnych przez chiński rząd.

Poddźwigniemy się albo upadniemy razem (…) Kontynuując kupno naszych obligacji Chiny potwierdzają, że rozumieją tę zależność.

- powiedziała w wywiadzie dla telewizji  Shanghai’s Dragon.

Zdaniem części komentatorów – wycofywanie się z amerykańskich obligacji rozpocznie również Japonia, drugi po Chinach wierzyciel z tego tytułu.

Jeżeli informacje te znajdą odzwierciedlenie w działaniach, wówczas prawdopodobieństwo nieodległego w czasie krachu amerykańskiej waluty i upadku gospodarki USA znacznie wzrośnie.

Targom towarzyszy Forum Honkgonkgu na którym przedsiębiorcy z całego świata opowiadają o swoich chińskich doświadczeniach i prezentują przewidywania co do rozwoju poszczególnych branż.

Pytacie o wolność? Nie znam bardziej liberalnego gospodarczo miasta niż Hongkong. Tutaj biznes nie jest ograniczany ani podatkami, ani biurokracją.

- to opinia Gordona Wu, prezesa firmy z branży budowlanej.

W rankingu wolności gospodarczej Index of Economic Freedom opracowywanym przez Heritage Foundation Hong Kong (traktowany jako kraj) od 15 lat zajmuje pierwsze miejsce.

W tegorocznej edycji rankingu Polska plasuje się na miejscu 82 (na 179 możliwych).

Panorama Hongkongu (źródło: wikipedia.org)